Shia.az SonUmidTv media
» » İlahi kitabda hər rətb və yabis var, kitabdan məqsəd, mövcud Quandırmı? Rətb və yabisdən məqsəd nədir? Onlar necə varlıqdır?
Русская версия сайта Русская версия сайта
sitename
Quran ayələri, rəvayət, filosof, kəlam alimləri və təfsirçilərin açıqlamalarından bu istifadə olur ki, ilahi elm üç cür araşdırılır:[1]İlahi kitabda hər rətb və yabis var, kitabdan məqsəd, mövcud Quandırmı? Rətb və yabisdən məqsəd nədir? Onlar necə varlıqdır?

a). Allahın öz zat və sifətinə elmi və Allahın öz zatının tələb etdiyi şeylərə elmi. Bu mərhələyə "elmi zati" deyilir. Bu elm Allahın zatı və zatı sifətlərinə nisbət, dəyişilən deyilir və burda ayənin məqsədi deyil.

b). Məxluqat yaranandan sonra, Allahın məxluqata olan elmi varlıqlar yaranandan sonra, onların kiçik hadisələrinə olan elmi, bu iki tərəfin müqayisəsindən alınan elimdir. Yəni Allah alim və hadisələr məlumdur. İki tərəfli olduğuna görə, bu elm varlıqların dəyişilməsi və müxalifliyinə görə, çoxlu və dəyişilən olur və onların zamana aid olduğuna görə, zamanlıdırlar. Bu elmə "feli elm" deyilir və feli sifətlərdən sayılır. Amma bu müqayisə də burada qəsd olunmur.

c). Varlıqlara və onların kiçik hadisələrinə olan elm, yaranmamışdan öncə. Yəni Allah səma, yer və onların varlıqlarının yaranmasından və hadisələrin yaranmasından qabaq, onların bütün mərhələlərinə və onların necə yaranması və hadisələrinə elmi var.

bu elm ümumi varlıqlardan yuxarı olan bir varlıqda təcəlli ta pıbdır ki, ona "kitabi mubin" ya ummul- kitab deyir və "lövhi məfhuz" və isbat və məhv lövhünə şamil olur. Deməli bu elmin iki hissəsi var. Qeyb hissəsi bə bir hissə zaman keçdikcə hamıya məlum olur. bir hissəsi sabit və dəyişməzdir, o biri hissə is isbat və məhv ola bilər.

deməli kitabi mubundən məqsəd, bu qism[2] ayələrdə, Allahın bütün varlıqlara olan elmidir, onların yaranmasından və onların fəaliyyətindən qabaq. Ənam surəsinin 59- cu ayəsində rətb və yabisdən (hər yaş və quru) məqsəd, bütün o varlıqlardır ki, bir cürə və bir şərtlə, bunların ikisindən birinin qisminə aid olurlar.

Rətb və yabis bir- birinə ziddir. Yəni bütün varlıqlar bunların ikisindən birinin qisminə aid olur. nə bunların ikisinə də və ya heç birinə heç bir varlıq şamil ola bilməz.

Deməi bunların ikisinin birlikdə bir ayədə qeyd olması, varlıq aləminin bütün məxluqlarına işarədir. Ona görə də bunlar üçün xüsusi bir məna təyin olmur, baxmayaraq ki, bəzi rəvayətlərdə[3] bunun üçün misallarda tapılır, məsələn düşmüş uşaq əkin, yabis üçün və hələ götürülməyən isə rətb üçün misal vurulublar, amma onlar nümunə olaraq gətiriliblər.

Amma digər ayələrdə[4] kitabi mubin Quranın özüdür. Allahın varlıqların yaranmasından qabaq onlara olan xüsusi elminin təcəllisi məqsəd deyil. Ayələrin məna və məqsədini müəyyənləşdirmək üçün, qabaqkı və sonrakı ayələrə diqqət etmək lazımdır. Məsələn birinci qisimdə Allahın elminin genişliyinə işarə edir, amma ikinci qisimdə vəhy və ayə nazil etmək və sarlə birgədir.

Amma onların hər ikisində kitabi mubinin lüğəvi mənası eynidir. Yəni aşkar və işıqlı bir kitab ki, onda heç bir xəta və naməlumsuzluq yoxdur.

Mənbələr:

Qurani kərim.

Misbah Yəzdi, Məhəmməd Təqi, maarifi Quran, cild 1- 3, səh 182- 194

Təbatəbayi, Məhəmməd Hüseyn, Əl- mizanın tərcüməsi, sild 7, səh 176- 184- 211- 212- 119- 150- 417

Qumi Məşhədi Məhəmməd ibni Məhəmməd Rza, Kənzud- dəqayiq, cild 4, səh 342- 344

Təbərisi, Əbu Əli Fəzl ibni Həsən, Məcməul- bəyan, cild 2, səh 311

Məkarim Şirazi, Nasir, Təfsiri nümunə, cild 8, 9, 15, 18

Təyyib, Seyyid Əbdül- Hüseyn, Ətyəbul- bəyan, səh 91- 92

[1] - Müraciət edin: Məarifi Quran, cild 1- 3, səh 186- 194
[2] - Ənam surəsi, ayə 6, Səba surəsi, ayə 3, Nəml surəsi, ayə 75, Hud surəsi, ayə 6, Yunis surəsi, ayə 61
[3] - Müraciət edin: Əl- mizanın tərcüməsi, cild 7, səh 212, Kənzüd- dəqayiq, cild 7, səh 342- 344
[4] - Qisəs surəsi, ayə 2, Nəml surəsi, ayə 1, Şüəra surəsi, ayə 2, Hicr surəsi, ayə 1, Yusif surəsi, ayə 1, Maidə surəsi, ayə 15
www.ehlibeyt.info @SonUmidTv

Veb-saytın materiallarından istifadə zamanı istinad zəruridir!!!

Müəllif
Vusal
Geri
Həmçinin baxın
İmam Cavadın (ə) fətva verməsi və saray fəqihlərinin rüsvay olması
İmam Cavadın (ə) fətva verməsi və saray fəqihlərinin rüsvay olması
Həzrət Əli (ə) haqqında nazil olmuş Quran ayələri
Həzrət Əli (ə) haqqında nazil olmuş Quran ayələri
Sağlamlıq misilsiz nemətdir
Sağlamlıq misilsiz nemətdir
Mübarək ayın astanasında
Mübarək ayın astanasında
İman
İman
Nimeyi-Şəban gecəsinin əmələri
Nimeyi-Şəban gecəsinin əmələri
İlahi sevgi
İlahi sevgi
QURANİ-KƏRİMDƏ KİMLƏRƏ LƏNƏT OXUNUB:
QURANİ-KƏRİMDƏ KİMLƏRƏ LƏNƏT OXUNUB:
"Əbəsə" surəsinin ilk ayələrinin təfsiri..... (video)
"Əbəsə" surəsinin ilk ayələrinin təfsiri..... (video)
ALLAHIN LABÜD VƏ QAÇILMAZ VƏDƏSİ
ALLAHIN LABÜD VƏ QAÇILMAZ VƏDƏSİ
Əhlibeytin (ə) elmi məqamı (1)
Əhlibeytin (ə) elmi məqamı (1)
BİDƏT NƏDİR VƏ BİDƏT ƏHLİ KİMDİR?
BİDƏT NƏDİR VƏ BİDƏT ƏHLİ KİMDİR?
"inşaallah" yoxsa "in şa Allah" yazaq? ( اِنْ شَاءَ الله - اِنْشَاَالله )
"inşaallah" yoxsa "in şa Allah" yazaq? ( اِنْ شَاءَ الله - اِنْشَاَالله )
Hədis elmində Şazz və müəllil hədis hansı məna da işlədilir?
Hədis elmində Şazz və müəllil hədis hansı məna da işlədilir?
Bu hədis doğrudur ki, İmam Əli (əleyhissalam) doğulduqdan üç gün sonra İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) ilə görüşən zaman O Həzrətə salam vermiş və Möminun surəsindən bir qismini tilavət etmişdir?
Bu hədis doğrudur ki, İmam Əli (əleyhissalam) doğulduqdan üç gün sonra İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) ilə görüşən zaman O Həzrətə salam vermiş və Möminun surəsindən bir qismini tilavət etmişdir?
Peyğəmbər (s) - Şölələnən çıraq
Peyğəmbər (s) - Şölələnən çıraq
"Məvəddət" ayəsi
"Məvəddət" ayəsi
ALLAHIN LABÜD VƏ QAÇILMAZ VƏDƏSİ
ALLAHIN LABÜD VƏ QAÇILMAZ VƏDƏSİ
Mübahilə günü
Mübahilə günü
Ayat namazının hökmləri
Ayat namazının hökmləri
Bu hədis doğrudur ki, İmam Əli (əleyhissalam) doğulduqdan üç gün sonra Möminun surəsindən bir qismini tilavət etmişdir?
Bu hədis doğrudur ki, İmam Əli (əleyhissalam) doğulduqdan üç gün sonra Möminun surəsindən bir qismini tilavət etmişdir?
Şaban ayının əməlləri
Şaban ayının əməlləri
Həzrət Əlinin (ə) kəlamında Peyğəmbərin (s) peyğəmbərliyinin daşıdığı hədəflərin bəyanı
Həzrət Əlinin (ə) kəlamında Peyğəmbərin (s) peyğəmbərliyinin daşıdığı hədəflərin bəyanı
Ayət namazını vacib edən şəri səbəblər
Ayət namazını vacib edən şəri səbəblər
Əhli-hədisin xəbəri sifətlər barəsindəki nəzəri nədən ibarətdir?
Əhli-hədisin xəbəri sifətlər barəsindəki nəzəri nədən ibarətdir?
Əbu Hureyrənin şübhəli kimliyi (Nəticə)
Əbu Hureyrənin şübhəli kimliyi (Nəticə)
Birinci dərs “Nas” surəsi
Birinci dərs “Nas” surəsi
Yuxunun Şərhi
Yuxunun Şərhi
ƏHLİ-HƏDİS (1)  YARANMA TARİXİ
ƏHLİ-HƏDİS (1) YARANMA TARİXİ
İSLAM ÜMMƏTİNDƏ PARÇALANMANIN SƏBƏBLƏRİ (1)
İSLAM ÜMMƏTİNDƏ PARÇALANMANIN SƏBƏBLƏRİ (1)
Nə üçün məsum imamların adları Quranda aşkar şəkildə gəlməmişdir?
Nə üçün məsum imamların adları Quranda aşkar şəkildə gəlməmişdir?
QURAN OXUMAĞIN FƏZİLƏTLƏRİ VƏ ONUN QAYDALARI
QURAN OXUMAĞIN FƏZİLƏTLƏRİ VƏ ONUN QAYDALARI
İLAHİ FİTRƏTƏ AİD AYƏ VƏ HƏDİSLƏR
İLAHİ FİTRƏTƏ AİD AYƏ VƏ HƏDİSLƏR
Quran-Kərim və tarix
Quran-Kərim və tarix
Lütfən bu aşağıda yazılan “Nur” surəsinin 60-cı ayəsini mənim üçün izah edərdiz
Lütfən bu aşağıda yazılan “Nur” surəsinin 60-cı ayəsini mənim üçün izah edərdiz
“Fatihətul-kitab” surəsi
“Fatihətul-kitab” surəsi
Daha çox oxumaq istəyirsən? )))